Sprawdź, jak wygląda grzybica paznokci, co ją powoduje i co sprzyja zakażeniu. Dowiedz się, kiedy potrzebne jest badanie mykologiczne i jak odróżnić grzybicę od innych chorób paznokci.
Czym jest grzybica paznokci, czyli onychomikoza?
Onychomikoza to zakażenie płytki paznokcia wywołane najczęściej przez dermatofity, rzadziej przez drożdżaki i pleśnie. Ponad 99% grzybic paznokci jest wywołanych przez dermatofity, a najczęściej izolowanymi dermatofitami z paznokci są Trichophyton rubrum i Trichophyton mentagrophytes.
Choroba najczęściej dotyczy paznokci stóp (zwłaszcza palucha), ponieważ środowisko w obuwiu - czyli ciepło, wilgoć i ograniczony dostęp powietrza, sprzyja namnażaniu grzybów.
W praktyce klinicznej bardzo ważne jest to, że nie każda zmieniona płytka oznacza grzybicę — podobny obraz mogą dawać m.in. łuszczyca paznokci, liszaj płaski czy dystrofie paznokci. Dlatego rozpoznanie „na oko” może być błędne, w wielu sytuacjach zalecane jest potwierdzenie badaniem mitologicznym próbki materiału z paznokcia.
Jak wygląda grzybica paznokci? Najczęstsze objawy
Objawy zależą od typu onychomikozy i stopnia zaawansowania. Najczęściej pacjenci zauważają:
- zmianę koloru (żółtawy, białawy, brunatny),
- matowość i utratę przezroczystości płytki,
- zgrubienie oraz nierówności powierzchni,
- kruszenie/łamliwość brzegu paznokcia,
- oddzielanie się płytki od łożyska (onycholiza),
- nagromadzenie mas rogowych pod paznokciem (rogowacenie podpaznokciowe).
Wczesne stadium często jest bezbolesne, dlatego wiele osób zgłasza się dopiero, gdy zmiana staje się widoczna lub paznokieć zaczyna przeszkadzać w chodzeniu.
Co powoduje grzybicę paznokci? Skąd bierze się zakażenie?
Do zakażenia dochodzi po kontakcie z patogenem (np. na mokrych powierzchniach) oraz przy sprzyjających warunkach do „złapania” infekcji (mikrourazy, osłabiona bariera płytki).
Ryzyko zarażenia grzybicą stóp i paznokci wzrasta podczas:
- korzystania z publicznych pryszniców, basenów, saun, szatni
oraz w sytuacjach:
- używania wspólnych ręczników, narzędzi do pedicure,
- pożyczania obuwia
- noszenie ciasnego, nieprzewiewnego obuwia przez wiele godzin.
Co sprzyja rozwojowi grzybicy? Czynniki ryzyka:
Rozwojowi onychomikozy sprzyjają m.in.:
- nadmierna potliwość stóp i długie utrzymywanie wilgoci,
- zaburzenia krążenia obwodowego,
- cukrzyca,
- obniżona odporność,
- starszy wiek (wolniejszy wzrost paznokcia, częstsze choroby współistniejące),
- nawracająca grzybica skóry stóp
Jak potwierdza się rozpoznanie? Dlaczego „badanie z paznokcia” ma znaczenie
Wytyczne i przeglądy wskazują, że potwierdzenie laboratoryjne (np. mikroskopia/KOH, hodowla, inne metody) pomaga odróżnić grzybicę od chorób, które wyglądają podobnie, a wymagają zupełnie innego leczenia.
W diagnostyce pomocna bywa też dermoskopia/onychoskopia (ocena charakterystycznych wzorców zniszczenia płytki).
Co możesz zrobić od razu, zanim zaczniesz leczenie
- Zrób zdjęcie paznokcia „na start” (łatwiej ocenić postęp).
- Zadbaj o higienę i osuszanie stóp, wymianę skarpet, dezynfekcję obuwia.
- Rozważ konsultację (lekarz/podolog) w celu potwierdzenia diagnozy i doboru metody.
Jeśli rozpoznanie wskazuje na łagodną lub umiarkowaną grzybicę paznokci, często stosuje się leczenie miejscowe, m.in. w formie lakierów lub płynów do paznokci (zwłaszcza przy ograniczonym zajęciu płytki).
W takim scenariuszu Difungoff® (wyrób medyczny w formie lakieru) może być jedną z opcji leczenia miejscowego — stosowany regularnie, zgodnie z instrukcją użycia i najlepiej po potwierdzeniu rozpoznania. Badania skuteczności lakieru Difungoff® potwierdziły 99,99% skuteczności
w działaniu przeciwgrzybiczym na dwa najczęściej wywołujące grzybicę szczepach grzybów Trichophyton rubrum i Trichopyton mentagrophites.
FAQ
Czy każda żółta plamka na płytce paznokcia to grzybica? Nie. Dlatego często zaleca się potwierdzenie badaniem mikologicznym przed rozpoczęciem leczenia.
Czy grzybica paznokci jest zaraźliwa? Tak. Nieleczona może rozprzestrzenić się na inne paznokcie, lub może dojść do zarażenia innych osób z najbliższego otoczenia.
Gdzie można zarazić się grzybicą paznokci? Największe ryzyko zarażenia występuje na publicznych basenach, w saunach, szatniach.